7
Feb

นวัตกรรมทางด้านหลักสูตร เป็นการใช้วิธีการใหม่ๆ ในการพัฒนาหลักสูตร

นวัตกรรม เป็นความคิดหรือการกระทำใหม่ๆ ซึ่งนักวิชาการหรือผู้เชี่ยวชาญในแต่ละวงการจะมีการคิดและทำสิ่งใหม่อยู่เสมอ ดังนั้น นวัตกรรมจึงเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นใหม่ได้เรื่อยๆ สิ่งใดที่คิดและทำมานานแล้วก็ถือว่าหมดความเป็นนวัตกรรมไป โดยจะมีสิ่งใหม่มาแทน ในวงการศึกษาปัจจุบัน มีสิ่งที่เรียกว่า นวัตกรรมทางการศึกษา หรือ นวัตกรรมการเรียนการสอน อยู่เป็นจำนวนมาก บางอย่างเกิดขึ้นใหม่ บางอย่างมีการใช้มาหลายสิบปีแล้ว แต่ก็ยังคงถือว่าเป็นนวัตกรรม เนื่องจากนวัตกรรมเหล่านั้นยังไม่แพร่หลายเป็นที่รู้จักทั่วไปในวงการศึกษา

นวัตกรรมทางด้านหลักสูตร เป็นการใช้วิธีการใหม่ๆ ในการพัฒนาหลักสูตรให้สอดคล้องกับสภาพแวดล้อมในท้องถิ่นและตอบสนองความต้องการสอนบุคคลให้มากขึ้น เนื่องจากหลักสูตรจะต้องมีการเปลี่ยนแปลงอยู่เสมอเพื่อให้สอดคล้องกับความก้าวหน้าทางด้านเทคโนโลยีเศรษฐกิจและสังคมของประเทศและของโลก นอกจากนี้การพัฒนาหลักสูตรยังมีความจำเป็นที่จะต้องอยู่บนฐานของแนวคิดทฤษฎีและปรัชญาทางการจัดการสัมมนาอีกด้วย การพัฒนาหลักสูตรตามหลักการและวิธีการดังกล่าวต้องอาศัยแนวคิดและวิธีการใหม่ๆ ที่เป็นนวัตกรรมการศึกษาเข้ามาช่วยเหลือจัดการให้เป็นไปในทิศทางที่ต้องการ นวัตกรรมทางด้านหลักสูตรในประเทศไทย ได้แก่ การพัฒนาหลักสูตรดังต่อไปนี้

1.หลักสูตรบูรณาการ เป็นการบูรณาการส่วนประกอบของหลักสูตรเข้าด้วยกันทางด้านวิทยาการในสาขาต่างๆ การศึกษาทางด้านจริยธรรมและสังคม โดยมุ่งให้ผู้เรียนเป็นคนดีสามารถใช้ประโยชน์จากองค์ความรู้ในสาขาต่างๆ ให้สอดคล้องกับสภาพสังคมอย่างมีจริยธรรม

2.หลักสูตรรายบุคคล เป็นแนวทางในการพัฒนาหลักสูตรเพื่อการศึกษาตามอัตภาพ เพื่อตอบสนองแนวความคิดในการจัดการศึกษารายบุคคล ซึ่งจะต้องออกแบบระบบเพื่อรองรับความก้าวหน้าของเทคโนโลยีด้านต่างๆ

3.หลักสูตรกิจกรรมและประสบการณ์ เป็นหลักสูตรที่มุ่งเน้น กระบวนการในการจัดกิจกรรมและประสบการณ์ให้กับผู้เรียนเพื่อนำไปสู่ความสำเร็จ เช่น กิจกรรมที่ส่งเสริมให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมในบทเรียน ประสบการณ์การเรียนรู้จากการสืบค้นด้วยตนเอง เป็นต้น

4.หลักสูตรท้องถิ่น เป็นการพัฒนาหลักสูตรที่ต้องการกระจายการบริหารจัดการออกสู่ท้องถิ่น เพื่อให้สอดคล้องกับศิลปวัฒนธรรมสิ่งแวดล้อมและความเป็นอยู่ของประชาชนที่มีอยู่ในแต่ละท้องถิ่น แทนที่หลักสูตรในแบบเดิมที่ใช้วิธีการรวมศูนย์การพัฒนาอยู่ในส่วนกลาง

15
Jan

“แทบเล็ต” อิเล็กทรอนิกส์เพื่อการศึกษา นวัตกรรมการเรียนรู้ที่เปลี่ยนตามยุคสมัย

ในยุคที่เทคโนโลยีสารสนเทศเปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว นวัตกรรมใหม่อย่าง “แทบเล็ต” (Teblet) กำลังได้รับความสนใจอย่างแพร่หลายมากขึ้น ล่าสุดนโยบายเกี่ยวกับการจัดการศึกษาของรัฐบาลนั้นได้เร่งพัฒนาการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อการศึกษาให้เป็นเครื่องมือยกระดับคุณภาพและกระจายโอกาสทางการศึกษา ซึ่งตามนโยบายดังกล่าว “แทบเล็ตเพื่อการศึกษา” ได้ก้าวเข้ามาเป็นเครื่องมือที่สำคัญในอนาคตที่จะสร้างมิติแห่งการเปลี่ยนแปลงรูปแบบการจัดการศึกษาไทย

จากคอมพิวเตอร์ตั้งโต๊ะ สู่การใช้โน็ตบุกที่พกพาได้ง่ายกว่า จากนั้นก็ก้าวกระโดดไปสู่การใช้แทบเล็ตอย่างแพร่หลายขึ้น และมีการใช้เทคโนโลยีการสื่อสารที่รวดเร็วเข้าถึงง่ายขึ้น

เมื่อเปรียบเทียบระหว่างแทบเล็ตกับโน๊ตบุก แทบเบล็ตมีข้อได้เปรียบตรงที่สามารถใช้งานได้ในสถานที่ต่างๆสะดวก เพราะไม่มีแป้นพิมพ์ ถือมือเดียวก็ใช้งานได้ น้ำหนักเบา กินไฟน้อยกว่า ใช้หน้าจอแบบสัมผัส มีความคล่องตัวเพราะใช้กับโปรแกรมหรือแอพพลิเคชั่นสำเร็จรูป แต่ข้อด้อยกว่าโน๊ตบุกก็คือ ป้อนข้อมูลได้ช้าและไม่ค่อยสะดวก ไม่เหมาะที่จะป้อนข้อมูลจำนวนมากๆ แบบแป้นพิมพ์ แทบเบล็ตนั้นถ้าจะใช้งานให้ดีต้องต่อกับเครือข่าย เพื่อเชื่อมโยงข้อมูลจากโลกอินเทอร์เน็ต ขอบเขตการใช้งานจึงจำกัดกว่า มีความเสี่ยงที่หน้าจอจะเสียหายได้มากกว่า

แท็บเล็ตเป็นเหมือนเครื่องมือที่ทำให้เข้าถึงข้อมูลข่าวสารได้ง่าย ข้อมูลข่าวสารมีการปรับเปลี่ยนเร็วและเทคโนโลยีพัฒนาไปข้างหน้าอย่างไม่หยุดยั้ง องค์ความรู้มีมาก เกิดใหม่และขยายตัวเร็วมาก สามารถเข้าถึงความรู้ได้เร็วกว่าที่จะจดจำเอง รูปแบบการศึกษาที่ต้องเปลี่ยนจากการสอนเป็นการเรียนรู้และแสวงหาด้วยตนเอง เปลี่ยนการเน้นเนื้อหาในกรอบหลักสูตรมาเป็นเน้นทักษะ ความคิดและกระบวนการ ซึ่งแม้ว่าหลักสูตรที่ประกาศใช้โดยกระทรวงศึกษาธิการได้เริ่มให้ความสำคัญกับสิ่งเหล่านี้บ้างแล้ว และสถานศึกษาก็ปรับตัวให้ความสำคัญในจุดนี้…แต่ก็ยังช้ามาก ซึ่งเมื่อมองภาพรวมแล้ว ยังเห็นผลของการเปลี่ยนแปลงระบบการเรียนการสอนอย่างไม่เป็นรูปธรรมมากนัก

การศึกษาในยุคใหม่นั้นกระบวนการเรียนรู้มีความสำคัญมากกว่า ครูมิใช่ผู้มอบความรู้ แต่เป็นผู้ออกแบบกระบวนการเรียนรู้ไปพร้อมกับผู้เรียน องค์ความรู้นั้นมีเกิดใหม่และมากมาย คนรุ่นใหม่ควรได้รับการพัฒนาให้เรียนรู้ได้เองตลอดชีวิต มีทักษะและกระบวนการอ่าน เขียนเป็นในยุคดิจิทัล การใช้แทบเบล็ตต้องเน้นที่กระบวนการเรียนรู้ และใช้งานร่วมกับเทคโนโลยีอื่นด้วย ไม่ใช่เป็นการนำเอาแทบเบล็ตมาแทนหนังสือหรือสื่อ แต่ต้องเน้นที่นำแทบเบล็ตมาใช้ในกระบวนการเรียนรู้”

6
Dec

การใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรมในการพัฒนาองค์การทางการศึกษา

การศึกษารายบุคคล โดยทั่วไปหมายถึง การศึกษาด้วยตนเองตามความพร้อมของแต่ละคน โดยไม่ต้องมีผู้สอน แต่อาศัยบทเรียนที่สร้างขึ้นมาเป็นพิเศษ ที่จัดเนื้อหาและลำดับการเรียนไว้อย่างเหมาะสม ที่เรียกว่า บทเรียนโปรแกรม การศึกษาจากสื่อมวลชนต่างๆ ของแต่ละบุคคล ซึ่งเป็นวิธีหนึ่งของการศึกษาตามปกติวิสัย อาจถือว่า เป็นการศึกษารายบุคคลได้เช่นเดียวกัน

สื่อการสอนและนวัตกรรมการศึกษารายบุคคล เช่น บทเรียนโปรแกรม หน่วยการเรียน สื่อประสม คอมพิวเตอร์ช่วยสอน การสอนบนเว็บและสื่อสิ่งพิมพ์

นวัตกรรมการศึกษาเป็นกลุ่มย่อย

การศึกษาเป็นกลุ่ม ได้แก่ การศึกษาที่เป็นอยู่ตามโรงเรียน สถานศึกษาทั่วไป ซึ่งวิธีการจัดการศึกษา จะจัดให้เป็นกลุ่มๆ เนื่องจากสามารถดำเนินการได้สะดวก และได้ผลดีพอสมควร
สื่อการสอนและนวัตกรรมการศึกษารายกลุ่มย่อย เช่น ชุดการสอนแบบศูนย์การเรียน สไลด์ สไลด์ประกอบเสียง สไลด์โปรแกรม สื่อประสม ภาพยนตร์ การสาธิต สถานการณ์จำลอง คอมพิวเตอร์ช่วยสอน
การนำนวัตกรรมและเทคโนโลยีทันสมัยมาใช้ในการพัฒนาองค์การและพัฒนาบุคลากรทางการศึกษา
การนำนวัตกรรมและเทคโนโลยีทันสมัยมาใช้ในการพัฒนาองค์การทางการศึกษา

“องค์การทางการศึกษา” (Educational Organization) เป็นที่รวมของบุคลากรฝ่ายและระดับต่าง ๆ ตั้งแต่ระดับรัฐมนตรีเจ้ากระทรวงลงมาตามลำดับสายบังคับบัญชา จนถึงนักการภารโรงหรือพนักงานระดับต่ำสุด บุคคลเหล่านี้มีเป้าหมายสูงสุดร่วมกันคือ การจัดการศึกษาให้สำเร็จลุล่วง บรรลุจุดมุ่งหมายตามที่พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ สถาบัน หลักสูตรและแต่ละรายวิชาที่กำหนดไว้ โดยที่แต่ละคนแต่ละฝ่ายจะปฏิบีติหน้าที่ในกรอบความรับผิดชอบของตน ที่ได้รับมอบหมายอย่างประสานสัมพันธ์กับฝ่ายอื่น ๆ ตลอดเวลา งานพัฒนาองค์การทางการศึกษานี้ ครอบคลุมถึงการปรับปรุงระบบการบริหารให้มีประสิทธิภาพและประสิทธิผล ทั้งนี้ย่อมหมายรวมถึงการพัฒนาระบบการเรียนการสอน และการพัฒนาบุคลากรเข้าไว้ด้วย อนึ่งงานพัฒนาองค์การทางการศึกษาไม่ถือว่าเป็นหน้าที่ของบุคคลหรือฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งโดยเฉพาะ หากแต่เกิดจากผลรวมของการวางแผนและดำเนินการของทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง เสมือนว่าองค์การเป็นของสมาชิกทุกคน

ส่วนการใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรมในการพัฒนาองค์การทางการศึกษานั้น แท้จริงแล้วมีการใช้หรือพยายามใช้อยู่ในทุกระดับและแตกต่างกันไปตามบทบาทหน้าที่ อย่างไรก็ตามในที่นี้จะมุ่งเน้นเฉพาะเทคโนโลยีและนวัตกรรมที่ใช้ในสถาบันการศึกษา/การสอนต่าง ๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเทคโนโลยีและนวัตกรรมที่ส่งผลต่อคุณภาพของการบริหารจัดการสถาบันการศึกษา คุณภาพของการศึกษาและการพัฒนางานด้านต่าง ๆ ของสถาบัน ให้ไปสู่การมีคุณภาพที่พึงประกันได้และเป็นที่ยอมรับของผู้เกี่ยวข้องและสังคมส่วนรวมและสามารถก้าวสู่อนาคตที่ดีขึ้นอย่างต่อเนื่อง การใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรมเพื่อการนี้ จึงครอบคลุมถึงการใช้เทคโนโลยีในการจัดการฐานข้อมูลขององค์การหรือสถาบัน การใช้เทคโนโลยีเพื่อการบริหารและการใช้เทคโนโลยีเพื่อเสริมสร้างคุณภาพขององค์การทางการศึกษา ซึ่งในปัจจุบันเทคโนโลยีที่ได้รับความสนใจอย่างกว้างขวาง ได้แก่ เทคโนโลยีสารสนเทศ และเทคโนโลยีสาขาอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับงานพัฒนาสถาบันเฉพาะด้าน เช่น เทคโนโลยีเพื่อการบริหาร เพื่อบริการทางสังคม เพื่อสิ่งแวดล้อมของสถาบัน เพื่อการอำนวยความสะดวก เพื่อการศึกษาวิจัย เพื่อการผลิตเอกสารตำรา เพื่อการโภชนาการ และเพื่อการเรียนการสอนเฉพาะสาขา เป็นต้น

4
Nov

การนำเทคโนโลยีมาใช้ในการพัฒนาทางด้านการศึกษาหาความรู้

ในปัจจุบัน ได้มีการนำเทคโนโลยีมาใช้ในการพัฒนาด้านต่างๆ ในหลายวงการ จากประโยชน์นานัปการที่ได้รับจากเทคโนโลยีที่มีต่อการพัฒนาด้านต่างๆ เช่น ทางด้านการศึกษา  ได้ตระหนักถึงความสำคัญและความจำเป็นในการนำเทคโนโลยีมาใช้ในการพัฒนาระบบการศึกษาให้มีประสิทธิภาพเพิ่มขึ้น เรียกว่าเทคโนโลยีการศึกษา ทั้งนี้ เพื่อมุ่งเน้นให้การดำเนินการจัดการศึกษา ซึ่งเป็นหลักที่สำคัญในการพัฒนาประเทศเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ จากความหมายของสมาคมเทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษาของสหรัฐอเมริกา ข้างต้น ได้มีการขยายแนวคิดเกี่ยวกับเทคโนโลยีการศึกษา เพราะการเปลี่ยนแปลงอันเนื่องมาจากการเปลี่ยนกระบวนทัศน์ จากพื้นฐานทางทฤษฎีพฤติกรรมนิยมมาสู่พุทธิปัญญานิยมและรังสรรคนิยม ประกอบทั้งความเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีใหม่ๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งคอมพิวเตอร์ ได้มีการปรับเปลี่ยนความหมายให้เหมาะสมกับสภาพความเปลี่ยนแปลง ดังนี้ เทคโนโลยีการศึกษา หรือเทคโนโลยีการสอน หมายถึง ทฤษฎีและการปฏิบัติเกี่ยวกับการออกแบบ การพัฒนา การใช้ การจัดการและการประเมินผลของกระบวนการและแหล่งการเรียนสำหรับการเรียนรู้

จากความหมายดังกล่าว จะเห็นได้ว่า แหล่งการเรียนอาจจำแนกได้เป็นสาร คน วัสดุ เครื่องมือ เทคนิควิธีการ กระบวนการในการวิเคราะห์ปัญหา การสร้างหรือการผลิต การนำไปใช้ ตลอดจนการประเมินการแก้ปัญหานั้น จะกล่าวไว้ในส่วนของการพัฒนาการวิจัยเชิงทฤษฎีการออกแบบ การผลิต การประเมินผล การเลือก ตรรกศาสตร์ การใช้และการเผยแพร่ส่วนในเรื่องของกระบวนการของการอำนวยการหรือการจัดการ ส่วนหนึ่งจะกล่าวไว้ในเรื่องของการบริหารจัดการองค์กร บุคคล ซึ่งความสัมพันธ์ของส่วนประกอบดังกล่าว แสดงไว้ในโมเดลขอบข่ายของเทคโนโลยีการศึกษาที่จะกล่าวต่อไปจากแนวคิดต่างๆ ที่เกี่ยวกับเทคโนโลยีการศึกษาอาจสรุปได้ว่า เทคโนโลยีการศึกษาเป็นสาขาที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการที่มีการบูรณาการเกี่ยวกับบุคคล กรรมวิธี แนวคิด เครื่องมือ อุปกรณ์และองค์กรอย่างซับซ้อนโดยการวิเคราะห์ปัญหา การผลิต การนำไปใช้และประเมินผลเพื่อแก้ปัญหาต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการเรียนรู้ของมนุษย์